Đây là một trong những hoạt động mà T3G thực hiện theo định hướng truyền thông giáo dục sức khỏe của T4G và cũng là dịp nhằm nâng cao nhận thức về dịch bệnh lao toàn cầu, nêu bật mức độ, cách thức ngăn ngừa và điều trị bệnh lao cho các thân nhân bệnh nhi có con em đang điều trị bệnh tại bệnh viện.
Theo BS Thủy, hiện nay 1/3 dân số thế giới đang bị nhiễm bệnh lao. Ở Việt Nam, trong năm 2013, có 9 triệu người dân mắc bệnh lao và 1,5 triệu người chết vì căn bệnh này. Việt Nam xếp thứ 11 trong số 22 nước có gánh nặng bệnh lao cao nhất thế giới.
BS CKII Phạm Thị Thu Thủy – Trưởng khoa Hô hấp đang TTGDSK về bệnh lao.
Buổi truyền thông đã thu hút trên 30 thân nhân bệnh nhi tham gia. Theo chia sẽ của môt số thân nhi bệnh nhi: đây là một căn bệnh mà khi nghe nói tới mọi người ai cũng sợ. Vì vậy đã có rất nhiều câu hỏi đặt ra cho BS Thủy: Ở lứa tuổi nào thường mắc bệnh lao? Bệnh lao lây bằng đường nào? Bệnh lao có thuốc phòng không? Nếu đã bị lao thì có chữa khỏi được không? Tất cả các thắc mắc đó đã được BS Thủy trả lời thỏa đáng:
Bệnh Lao do vi trùng lao Mycobacterium gây ra, là một trong những kẻ giết người hàng đầu thế giới và có tính lây nhiễm cao. Khi mắc bệnh lao, phổi là nơi thường bị ảnh hưởng nhiều nhất. Vi trùng lao lây lan từ người này sang người khác qua không khí (qua các giọt bắn rất nhỏ 1-5 µ). Khi người bị nhiễm lao ho, những người khác hít phải vi trùng và có thể bị nhiễm lao. Trong nhà, các giọt mang vi trùng này sẽ lơ lửng trong không khí đến 4 giờ. Vi khuẩn lao có thể sống rất lâu trong môi trường: nhiều giờ trong bóng tối, có thể sống hàng tháng trời trong đàm ẩm, nhiều tuần trong sữa tươi. Chỉ cần 1 lượng rất nhỏ vi khuẩn lao (1-10 con) xâm nhập vào cơ thể cũng có thể gây nhiễm lao.Một số người mắc bệnh lao do vi khuẩn lao từ bò (sử dụng các sản phẩm sữa từ bò không được tiệt khuẩn).Tất cả các nhóm tuổi đều có nguy cơ mắc bệnh lao. Quan trọng nhất là bệnh lao có thể chữa và phòng ngừa được. Theo BS Thủy, việc chủng ngừa lao từ những ngày đầu sau sanh nếu trẻ đủ tháng, đủ cân. Tuy nhiên trước khi muốn chủng ngừa lao cho trẻ cũng cần lưu ý những trường hợp sau không chủng ngừa lao:
- Sốt > 38,50C
- Vừa chủng ngừa vi trùng sống trong vòng 4 tuần (sởi, rubella)
- Dùng thuốc ức chế miển dịch
- HIV.
Vậy triệu chứng của bện lao là gì? Và làm thế nào khi trong gia đình có người mắc bệnh?
Triệu chứng chung của bệnh lao là sốt về chiều, đêm; sốt kéo dài, gầy sút, sụt cân, kèm với các triệu chứng khác tùy theo nơi bệnh.Nếu trong nhà có người mắc bệnh lao thì việc đầu tiên là cách ly và phòng tránh lây nhiễm. Tiếp theo sẽ tầm soát laoở những người còn lại. Nếu nhà có trẻ em thì cần hỏi tổ chống lao địa phương xem có chỉ định uống thuốc phòng ngừa không.
BS Thủy cũng không quên lưu ý các bậc phụ huynh về những tác dụng phụ sau chủng ngừa lao: tại nơi chích sẽ có nốt đỏ hoặc sưng phồng, có mủ, sau đó để lại sẹo. Một số trường hợp trẻ sẽ có hạch cùng bên chủng ngừa, thường xuất hiện sau 2 đến 5 tháng.
Một câu hỏi khá thú vị do thân nhân bệnh nhi đặt ra: khi chỗ tiêm ngừa có mủ, thì có nặn bỏ không? Câu hỏi này đã nhận được nhiều cái gật đầu đồng tình của một số phụ huynh đang có mặt trong buổi truyền thông. Trả lời cho câu hỏi này BS Thủy đã chỉ ra 2 hướng:
- Việc nên làm:
- Để bình thường đảm bảo cho chổ tiêm tiếp xúc với không khí, không đắp băng keo lên trên
- Nếu chảy mủ làm dơ áo, để một miếng gạc khô sạch ở bên cạnh, đảm bảo không khí vào được chỗ tiêm.
- Việc không nên làm:
- Gãi, bóp, bóc vảy, nặn mủ.
- Bôi dầu, kháng sinh.
- Dán băng cá nhân lên chỗ tiêm.
Thân nhân bệnh nhi đã có những câu hỏi về bệnh lao và được BS Thủy trả lời thỏa đáng.
Nhân ngày Thế giới Phòng chống bệnh lao 24/03, tổ chức buổi truyền thông về bệnh lao, nhằm cung cấp cho các thân nhân bệnh nhi và cộng đồng những kiến thức cơ bản và cách phòng ngừa về căn bệnh nguy hiểm này, tăng động lực để cùng nhau chấm dứt bệnh lao. Đây là một hoạt động thiết thực thường xuyên diễn ra tại Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai, nằm trong chuỗi hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe của T3G. Ngoài ra, đây cũng là việc thực hiện chiến lược CHẤM DỨT BỆNH LAO (2016-2035) của WHO, và Việt Nam đã vạch ra những hành động nhằm cung cấp dịch vụ chăm sóc lấy bệnh nhân làm trung tâm, định hướng nghiên cứu và những đổi mới cần thiết để chấm dứt và loại trừ dịch bệnh lao.
CN Hồ Thị Thanh Thuận
T3G P. CTXH
