Đối với các bà mẹ trẻ, nhất là những bà mẹ mới sinh con lần đầu thì việc chăm sóc trẻ sơ sinh tại nhà sẽ rất vất vả, và càng khó khăn hơn khi các mẹ thiếu những kỹ năng, thông tin cơ bản về chăm sóc trẻ sơ sinh. Thấu hiểu những nỗi lo lắng này của các bà mẹ trẻ, BS Phượng đã có những trau đổi thiết thực xung quanh chủ đề: “Chăm sóc trẻ sơ sinh tại nhà”. Có những kiến thức theo chuyên môn là cơ bản nhưng đối với thân nhân bệnh nhi thì mới mẻ vì thường áp dụng theo kinh nghiệm dân gian. Có nhiều bậc phụ huynh còn cho rằng ông bà mình đã thực hiện thì mình cứ áp dụng theo, mà không nghĩ tới hậu quả của nó. Vì vậy, những chia sẻ của BS Phượng đã tạo sự chú ý lắng nghe của tất cả thân nhân bệnh nhi có con, cháu đang điều trị tại Khoa Hồi sức tích cực sơ sinh và Khoa Sơ sinh.
BS CKI Trần Thị Bích Phượng TTGDSK - chủ đề: “Chăm sóc trẻ sơ sinh tại nhà”.
Theo BS Phượng, thân nhiệt của người bình thường là 37 độ. Tuy nhiên ở trẻ em thân nhiệt chưa ổn định nên cần giữ ấm, đội mũ, mang vớ tay chân. BS Phượng còn cẩn thận lưu ý quý thân nhân: khi mang vớ cho trẻ cần lưu ý những sợi chỉ nhỏ trong vớ có thể siết ngón tay, ngón chân làm trẻ đau, thậm chí hoại tử. Bên cạnh đó, việc phơi nắng sáng cho trẻ cũng quan trọng không kém, vì giúp trẻ hấp thu vitamin D; đồng thời quan sát được màu da trẻ. Thường từ 3 đến 5 ngày sau sanh trẻ có thể xuất hiện vàng da. Đây là hiện tượng vàng da sinh lý, sau đó sẻ giảm dần.
Đối với trẻ nhỏ, thức ăn chủ yếu là sữa. Mỗi cử bú của trẻ là 10 phút và cách 2-3 tiếng cho trẻ bú 1 lần. Sữa bột thì cách 3 giờ, bú sữa mẹ trẻ sẻ mau đói hơn. Luôn theo dõi lượng sữa hàng ngày, cân nặng hàng tháng; màu sắc, tính chất phân, nước tiểu, có gì thay đổi so với thường ngày.
BS Phượng cũng lưu ý các bà mẹ về cách cho trẻ bú: tư thế sao thoải mái cho cả mẹ và bé. Mẹ ôm sát bé vào lòng để đầu cao hơn thân. Bé ngậm trọn quầng vú mẹ để bú được nhiều hơn. Khi bé đã bú no, lấy vú ra khỏi miệng bé bằng cách đặt ngón tay trỏ lên vú ở vị trí cạnh mép của bé, ấn nhẹ xuống và rút vú ra. Tất cả làm một cách nhẹ nhàng để tránh làm bé thức giấc, vì hầu hết các bé sơ sinh thường ngủ ngay sau khi đã bú no.
Một số bà mẹ trẻ đã lo lắng khi thấy trẻ sơ sinh ngủ 20/24 giờ. Theo BS Phượng việc này hoàn toàn bình thường. Một số trẻ còn thay đổi giờ ngủ, ngủ ngày, đêm quấy làm mẹ rất mất sức; do trẻ chưa phân biệt ngày đêm. Trẻ chỉ biết bú và ngủ theo nhu cầu, tư thế ngủ thường nằm ngữa. Tuy nhiên, có một số trẻ hay nôn, trong trường hợp này nên cho trẻ nằm nghiêng. Tất cả những chăm sóc cho trẻ đều phải lưu ý cẩn trọng như: ánh sáng, âm thanh trong phòng phải dịu nhẹ…
Ngoài ra BS Phượng còn lưu ý quý thân nhân một số điều sau:
vMột số điều cần tránh:
• Không nằm than, ở phòng tối
• Không ủ trẻ quá mức
• Không nên để nhiệt độ phòng dưới 27 độ
• Không nên rắc bất kỳ thứ gì lên rốn trẻ
• Không nên đong đưa, lắc trẻ…
vMột số điều cần nhớ:
• Tắm trẻ bằng nước ấm 1- 2 lần /ngày
• Tắm bằng xà phòng dành cho trẻ sơ sinh
• Khi pha nước nóng nhớ dùng tay mình kiểm tra xem nước có quá nóng hay không, để tránh làm trẻ bị bỏng
• Lau mặt, gội đầu, tắm toàn thân, lưu ý tránh đọng nước ở rốn, tai; lau khô cả người trẻ
• Vệ sinh rốn mỗi ngày, luôn giữ cho rốn trẻ khô và sạch sẽ
• Vệ sinh mắt, tai
• Massage trẻ mỗi ngày
Thân nhân bệnh nhi chăm chú lắng nghe BS Phượng hướng dẫn chăm sóc trẻ sơ sinh tại nhà.
Tóm lại, những điều mà các mẹ thật sự cần làm trong những ngày đầu sau khi sinh là tìm một cách thức chăm con tốt nhất để trẻ được bú khỏe, ngủ ngoan; được vệ sinh sạch sẽ, an toàn và bản thân các mẹ cũng được nghỉ ngơi hồi phục sau quá trình vượt cạn gian nan. Việc cung cấp một số kiến thức cơ bản về cách chăm sóc trẻ sơ sinh tại nhà đã giúp quý phụ huynh tham dự buổi truyền thông có thêm một số kinh nghiệm trong việc chăm sóc trẻ sơ sinh, và đặc biệt vô cùng ý nghĩa đối với những ông bố trẻ.
CN Hồ Thị Thanh Thuận
T3G P. CTXH
